เจาะลึกทุน พสวท. ม.ปลาย ปี 2570: เปิดแนวข้อสอบรูปแบบใหม่ ‘ความฉลาดรู้’ พร้อมกางสิทธิประโยชน์สุดคุ้ม เรียนฟรีถึง ป.เอก

สืบเนื่องจากการที่สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ได้ประกาศเปิดรับสมัครคัดเลือกนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพื่อเข้ารับ ทุนพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ทุน พสวท.) ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ประจำปีการศึกษา 2570 จำนวน 40 ทุน ไปเมื่อเร็วๆ นี้ ล่าสุดมีประเด็นที่น่าสนใจและเป็นประโยชน์สำหรับนักเรียนและผู้ปกครองในการเตรียมตัวสอบแข่งขันในครั้งนี้ ซึ่งมีรายละเอียดเชิงลึกที่ต้องจับตามองดังนี้

1. พลิกโฉมข้อสอบรอบแรก เน้นวัด "ความฉลาดรู้ (Literacy)" ในชีวิตจริง

การสอบคัดเลือกในรอบแรกที่จะจัดขึ้นในวันอาทิตย์ที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 นั้น จะใช้ข้อสอบร่วมกับโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ โดยรูปแบบข้อสอบจะไม่ได้เน้นเพียงแค่การท่องจำเนื้อหาตามตำรา แต่จะมุ่งเน้นการประเมิน "ความฉลาดรู้" เป็นหลัก แบ่งเป็น:

• วิชาคณิตศาสตร์ (เวลา 09.00 - 10.30 น.): ทดสอบ "ความฉลาดรู้ด้านคณิตศาสตร์ (Mathematical literacy)" โดยจะประเมินความสามารถในการคิดแก้ปัญหาที่เชื่อมโยงกับบริบทในโลกชีวิตจริง เช่น บริบทส่วนตัว สังคม และการงานอาชีพ นักเรียนจะต้องใช้กระบวนการทางคณิตศาสตร์ ตีความ และแปลความหมายเพื่อหาคำตอบจากสถานการณ์รอบตัว
• วิชาวิทยาศาสตร์ (เวลา 11.00 - 12.30 น.): ทดสอบ "ความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ (Scientific literacy)" ซึ่งครอบคลุมการประเมินใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ทักษะทางวิทยาศาสตร์ และเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์

2. กางสิทธิประโยชน์แบบจัดเต็ม หนุนทุนยาวถึง ป.เอก ทั้งในและต่างประเทศ

ทุน พสวท. ถือเป็นหนึ่งในทุนการศึกษาที่มีมูลค่าและการสนับสนุนที่มั่นคงที่สุดทุนหนึ่งในประเทศไทย โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัย สิทธิประโยชน์ที่ผู้ได้รับทุนจะได้รับประกอบด้วย:

• โอกาสเรียนต่อสูงสุดถึงปริญญาเอก: โครงการจะสนับสนุนเงินทุนการศึกษาต่อเนื่องจนจบ ป.เอก ทั้งในประเทศและต่างประเทศ (ทุนต่างประเทศจัดสรรไม่เกิน 40 ทุนต่อปี) ตามศักยภาพของผู้เรียน
• เงินสนับสนุนระหว่างเรียน ม.ปลาย (ในประเทศ):
  • ค่าใช้จ่ายส่วนตัว 85,824 บาทต่อปี (เฉลี่ยเดือนละ 7,152 บาท)
  • ค่าหนังสืออ่านประกอบ 3,000 บาทต่อปี
  • ค่าคอมพิวเตอร์ 25,000 บาท (สนับสนุนครั้งเดียวในระดับ ม.ปลาย)
  • ค่าทำโครงงาน/งานวิจัย 5,000 บาท (สนับสนุนครั้งเดียวในระดับ ม.ปลาย)
  • ค่าธรรมเนียมการศึกษา สนับสนุนตามจ่ายจริงแต่ไม่เกิน 10,000 บาทต่อภาคการศึกษา

3. เงื่อนไขการรักษาทุน และโอกาส "สละสิทธิ์ได้โดยไม่ต้องชดใช้ทุน"

อีกหนึ่งประเด็นที่ผู้ปกครองมักกังวลคือข้อผูกมัดของทุน สำหรับทุน พสวท. ม.ปลาย มีเงื่อนไขและข้อกำหนดที่ชัดเจนดังนี้:

• การคงสภาพนักเรียนทุน: ระหว่างศึกษาในระดับ ม.ปลาย นักเรียนจะต้องรักษามาตรฐานการเรียน โดยต้องได้ผลการเรียนเฉลี่ยวิชาวิทยาศาสตร์รวมกับวิชาคณิตศาสตร์ไม่ต่ำกว่า 3.25 และมีผลการเรียนเฉลี่ยรวมทุกวิชาไม่ต่ำกว่า 3.00
• จบ ม.ปลาย สละสิทธิ์ได้ไม่เสียค่าปรับ: ในกรณีที่นักเรียนเรียนจบชั้น ม.ปลายแล้ว ไม่สามารถสอบเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีในคณะ/สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ได้ หรือมีความประสงค์ที่จะไม่รับทุนเพื่อศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย นักเรียนสามารถแจ้งความประสงค์ขอสละสิทธิ์ได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด โดยไม่มีข้อผูกมัดให้ต้องชดใช้ทุนคืนแต่อย่างใด

4. เปิดทางเลือกโรงเรียน 2 ประเภท หลังผ่านรอบแรก

สำหรับนักเรียนที่ผ่านการคัดเลือกรอบแรกจำนวน 3,000 คน จะต้องเลือกประเภทโรงเรียนที่ต้องการเข้าศึกษาในรอบที่สองเพียง 1 ประเภท ได้แก่:

• ประเภทที่ 1 (ศึกษา ณ ศูนย์โรงเรียน พสวท. 10 แห่ง): ประกอบด้วย โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี), สามเสนวิทยาลัย, ศรีบุณยานนท์, พระปฐมวิทยาลัย, ยุพราชวิทยาลัย, พิษณุโลกพิทยาคม, แก่นนครวิทยาลัย, สุรนารีวิทยา, หาดใหญ่วิทยาลัย และเบญจมราชูทิศ โดยแต่ละแห่งจะรับนักเรียนทุนเข้าศึกษาศูนย์ละ 2 คน (รวม 20 คน) และมีเงื่อนไขว่าแต่ละโรงเรียนจะรับนักเรียนทุน พสวท. รวมได้ไม่เกิน 6 คนเท่านั้น
• ประเภทที่ 2 (โรงเรียนตามหลักสูตรโปรแกรมเสริมของ สสวท.): จัดสรรจำนวน 20 คน รับไม่เกินโรงเรียนละ 12 คน โดยผู้เลือกประเภทนี้จะต้องสอบคัดเลือกเข้าโรงเรียนนั้นๆ ให้ได้ด้วยตนเอง (ทั้งประเภทห้องเรียนพิเศษหรือห้องเรียนปกติ) จึงจะมีสิทธิ์ได้รับทุน

5. เติมเต็มโอกาส: ยกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับเด็กขาดแคลนทุนทรัพย์

เพื่อเป็นการกระจายโอกาสทางการศึกษาอย่างเท่าเทียม ทาง สสวท. ได้กำหนดว่า ผู้สมัครทั่วไปจะต้องชำระค่าธรรมเนียมสมัครสอบ 200 บาท แต่หากนักเรียนมาจากครอบครัวที่มีฐานะยากจน สามารถขอยกเว้นค่าธรรมเนียมนี้ได้ โดยดำเนินการส่งหลักฐานรับรองจากผู้อำนวยการโรงเรียนปัจจุบันในระบบรับสมัคร เพื่อยืนยันว่าเป็นผู้สมควรได้รับการยกเว้นจริง