บทเรียนเครือข่ายห้องเรียนกลับด้าน (ประไพวรรณ ละอินทร์)
ผู้วิจัย นางประไพวรรณ ละอินทร์
ตำแหน่งครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องดำเนินการศึกษาและพัฒนาบทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการ
เรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานของนักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง สังกัดกองการศึกษาเทศบาลเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ ศึกษาเอกสารงานวิจัย ที่เกี่ยวข้อง ศึกษาปัญหาและความต้องการ ของผู้ปกครอง ครูคอมพิวเตอร์ และบุคลากรผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการสอนวิชาคอมพิวเตอร์ 2) สร้างและหาประสิทธิภาพของบทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ให้มีประสิทธิภาพ ตามเกณฑ์ 80/80 3) ศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จากการใช้บทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์ พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่มีต่อบทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในจุดประสงค์ ข้อที่ 1 มี 3 ส่วน ดังนี้ 1.สอบถามความคิดเห็นของครูคอมพิวเตอร์ ด้วย Google Form ในห้องสนทนาออนไลน์ 3 ห้อง ได้แก่ 1) กลุ่ม ครูคอม คศ.3 ประกอบไปด้วยครูผู้สอนคอมพิวเตอร์ ทั้งระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษา โรงเรียนในสังกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น จากจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ จำนวน 17 คน 2) กลุ่ม คบ.เพชรบุรี 426150/1 ประกอบไปด้วยครูผู้สอนคอมพิวเตอร์ ทั้งระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษา โรงเรียนในสังกัด สพฐ. สพม. และอปท. จำนวน 14 คน 3) กลุ่ม Sites ร.ร.เทศบาล ประกอบไปด้วยครูผู้สอนคอมพิวเตอร์ และบุคลากร ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการเรียนการสอนโดยใช้สื่อคอมพิวเตอร์ ทั้งระดับประถมศึกษา และมัธยมศึกษา โรงเรียนในสังกัดกองการศึกษาเทศบาลเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย จำนวน 15 คน 2. ผู้ปกครองนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 และ 3. นักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาล วัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 กลุ่มเป้าหมายที่ใช้จุดประสงค์ข้อที่ 2-4 กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ได้แก่ นักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 จำนวน 42 คน ในขั้นทดสอบประสิทธิภาพเดี่ยว กลุ่ม และภาคสนาม และปีการศึกษา 2561 จำนวน 39 คน ในการทดลองใช้จริง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ได้แก่ 1)แบบสอบถามความคิดเห็นของครูคอมพิวเตอร์ ด้วย Google Form ในห้องสนทนาออนไลน์ 3 ห้องผู้ปกครองนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 และนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 ในการจัดการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 2) บทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และ 3) แบบวัดความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อบทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง โปรแกรมไมโครซอฟต์พาวเวอร์พอยต์ 2016 เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ด้วยตนเองและส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ จากนั้นนำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์หาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติที่ใช้ในวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา
1. จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามเพื่อการวิจัยสภาพการจัดการเรียนการสอน และความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนแบบการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน ของครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเรียนการสอนวิชาคอมพิวเตอร์ โดยสอบถามความคิดเห็นของครูคอมพิวเตอร์ ด้วย Google Form การสัมภาษณ์ผู้ปกครองนักเรียนและนักเรียนกำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง ปีการศึกษา 2560 สรุปได้ว่า การจัดการเรียนการสอนในรูปแบบการเรียนรู้จากบทเรียนเครือข่าย บทเรียนออนไลน์ด้วยการเรียนรู้ด้วยตนเอง และทักษะการคิดสร้างสรรค์ เป็นรูปแบบที่กลุ่มเป้าหมายโดยส่วนใหญ่ที่ทำการจัดการสอนต้องการให้เกิดแก่ผู้เรียน เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และฝึกทักษะการคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญยิ่งในการพัฒนาให้ผู้เรียนก้าวเข้าสู่การเป็นพลเมืองของโลกในยุคศตวรรษที่ 21 อย่างมีความสุข และมีคุณภาพแนวทางการพัฒนาการคิดสร้างสรรค์ ของนักเรียนผู้วิจัยสามารถสรุปแนวทางการพัฒนา ทักษะการคิดสร้างสรรค์ได้เป็นข้อๆดังนี้
1. กิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการคิดสร้างสรรค์ เช่นการให้นักเรียนมีโอกาสศึกษาหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายทั้งโรงเรียนและนอกโรงเรียน ทั้งในเวลาเรียนและนอกเวลาเรียน
2. ศึกษารูปแบบวิธีการจัดกิจกรรม แผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อสร้างให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดสร้างสรรค์ด้วยตนเอง
3. ให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ได้แสดงความคิดเห็น ปฎิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนกับเพื่อน ผู้เรียนกับผู้ปกครอง และผู้เรียนกับครูผู้สอน
4. จัดบรรยากาศในการเรียนรู้ และวัสดุอุปกรณ์ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน
2. ประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้บทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน ในการการทดลองกับกลุ่มเป้าหมายมีค่าเท่ากับ 83.22/82.91 ซึ่งแสดงว่ามีประสิทธิภาพตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้
3. ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้บทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้านมีค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนเท่ากับ 16.67 คะแนนค่าเฉลี่ยคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการเรียนเท่ากับ 24.87 คะแนน ซึ่งเพิ่มขึ้น 8.20 คะแนน
4. นักเรียนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากกับการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้บทเรียนบทเรียนเครือข่ายโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ห้องเรียนกลับด้าน ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด